DOI: https://doi.org/10.31866/2410-1176.40.2019.172684

ФЕНОМЕН МУЗИКИ В ЛІТЕРАТУРІ (МУЗИКА В МЕТАМОРФОЗАХ ДОБРА І ЗЛА В ОПОВІДАННІ “ЧІНТЕТ” ДАНІЕЛЯ ПАСТИРЧАКА)

Olha Bench, Eva Dolinska

Анотація


Мета статті. Дослідити різні літературні інтерпретації (поезії і прози) з точки зору взаємин літератури
та музики, сприйняття музичних явищ як можливого засобу інтерпретації та використання таких явищ
в педагогічній практиці.
Музична культура є надзвичайно складним утворенням, в якому переплітаються естетичне, психологічне,
соціальне, комунікативне та інші напрями. Ця багатогранність пов’язана з особливими параметрами впливу її
основи – музики.
Взаємодія літератури та музики прослідковується не лише в звуковому просторі першої, а й у використанні
в художньому тексті різноманітних музичних образів, інструментів, термінології, музичного ритму.
Наукова новизна полягає у виявленні різних форми музичної образності в поетичній творчості
Д. Пастирчака.
Застосовано такі методи дослідження – культурно-історичний (для розгляду генезису музичності
у творчості Д. Пастирчака), теоретичний метод аналізу, процесуально-структурний, узагальнюючий.
Висновки. Доведено, що музичні мотиви відіграють важливу роль у побудові динамічного розвитку та
внутрішньої завершеності, в розкритті ідейно-тематичного змісту, слугують виразом авторських інтенцій,
є своєрідним каталізатором у вираженні ідей автора, стимулюють сприйняття читача. Отже, твори Д. Пастирчака
(зокрема оповідання “Чінтет”) містять музику, яка охоплює своєрідні характери й значення. Глибокий аналіз
таких музичних звуків дає змогу виявити різні форми музичної образності в поетичному світі автора.

Ключові слова


музика; література; ритм; варіації

Повний текст:

PDF (English)

Посилання


Bachelard, G. (1997). Voda a sny. Esej o obraznosti hmoty [Water and dreams. Essay on the images of matter]. Praha: Mladá fronta.

Biedermann, H. (1992). Lexikón symbolov [Lexicon of symbols]. Bratislava: Obzor.

Broch, H. (1991). Myšlienky k problému poznania v hudbe [Thoughts on the problem of knowledge in music]. Slovenské pohľady,

vol. 107, no. 9, pр. 55–62.

Butor, M. (1997). Premeny písania [Letter conversions]. Revue svetovej literatúry, no. 33, pр. 90–95.

Červenka, M. et al. (2005). Na cestě ke smyslu. Poetika literárního díla 20 st. [On the road to meaning. Poetics of literary creativity

of the 20th century]. Praha: TORST.

Cibulka, H. (1981). Kniha Rút [Book of Ruths]. Bratislava: Pravda.

Faltin, P. (1991). K otázke hudobného významu [To the question of the musical value]. Slovenské pohľady, vol. 107, no. 9,

pр. 50–54.

Franěk, M. (2005). Hudební psychologie [Music psychology]. Praha: Univerzita Karlova v Praze, Karolinum.

Godár, V. (1991). Stravinskij a Borges [Stravinsky and Borges]. Slovenské pohľady, vol. 107, no. 9, pр. 27–43.

Harré, R. and Gillett, G. (2001). Diskurz a myseľ [Discourse and Mind]. Bratislava: Iris.

Jungmann, S. (1997). Hudba přítelkyně [Music girlfriend]. Brno: Schneider vydavatelství, 1997.

Michaux, H. (1991). Jav zvaný hudba [Phenomenon called music]. Slovenské pohľady, vol. 107, no. 9, pр. 101–104.

Novák, R. (2005). Hudba jako inspirace poezie [Music as an inspiration of poetry]. Ostrava: Ostravská univerzita, Tilia.

Pastirčák, D. (1993). Damianova rieka [Damian River]. Bratislava: AF.

Pastirčák, D. (2000). Čintet [Cinta]. Bratislava: Návrat domov.

Pastirčák, D. (2001). O viere a skepse [About faith and skepticism]. Bibiana, vol. 8, 4, pр. 94–100.

Pastirčák, D. (2006). Nepublikovaný rozhovor s autorom [Unpublished interview with author]. Archív autorky.

Pechar, J. (2002). Interpretace a analýza literárního díla [Interpretation and analysis of literary works]. Praha: Filosofia.

Petrík, V. (1986). Variácie na tému domova [Variations on the topic of homes]. Slovenské pohľady, 102, no. 10, pp. 41–45.

Poledňák, I. (1986). Působení, funkce, užití hudby [Effect, function, use of music]. In: O interpretácii umeleckého textu 9. Nitra:

Pedagogická fakulta. рp. 53–72.

Prušková, Z. (1991). Estetizácia tabuizovaných obsahov v novelách V. Šikulu [Aesthetization of Tabulated Content in V. Šikula’s

Novels]. Slovenská literatúra, vol. 38, no. 4, pр. 309–322.

Rakús, S. (1995). Poetika prozaického textu: Látka, téma, problém, tvar [Poetics of prosaic text: Substance, theme, problem,

shape]. Bratislava: Slovenský spisovateľ.

Rappoport, S.Kh. (1972). Iskusstvo i emotcii [Art and Emotions]. 2nd ed. Moscow: Muzyka.

Režná, M. (1999). Variácie ako kompozičný princíp [Variations as a compositional principle]. In: Interpretácia umeleckého textu

Nitra: Spolok slovenských spisovateľov; Národné literárne centrum. p. 105.

Sabol, J. and Zimmmermann, J. (2002). Akustický signál – Semióza – Komunikácia [Acoustic signal - Semiosis – Communication].

Prešov: Prešovská univerzita v Prešove, Filozofická fakulta.

Sabol, J., RuščáK, F. and Sabolová, O. (2005). Interpretačné variácie umeleckého textu [Interpretative variations of artistic text].

Prešov: Filozofická fakulta Prešovskej univerzity v Prešove. p. 43.

Šaling, S., Ivanová-Šalingová, M. and Maníková, Z. (1997). Veľký slovník cudzích slov [Big dictionary of foreign words].

Bratislava: SAMO.

Schopenhauer, A. (1994). Génius. Umění. Láska. Světec [Genius. Art. Love. Saint]. Praha: Votobia.

Sedláćek, K. and Sychra, A. (1962). Hudba a slovo z experimentálního hlediska [Music and word from experimental point of

view]. Praha: Státní hudební vydavatelství.

Sláviková, Z. (2006). Človek, bytie a umenie [Man, being and art]. In: Zborník medzinárodných štúdií «Dianoia 1”. Kielce.

pр. 81–90.

Teplan, D. (2007). Fikcia a subverzia limitácie [Limitation fiction and subversion]. In: Interpretačné a recepčné sondy do detskej

literatúry 3. Nitra: Univerzita Konštantína Filozofa. pр. 84–104.

Tužinský, J. (1998). Bledomodrý svet [Pale blue world]. Bratislava: Národné literárne centrum.

Valček, P. (2006). Slovník literárnej teórie [Dictionary of Literary Theory]. Bratislava: L.I.C. p.261.

Weinreb, F. (1995). Symbolika biblického jazyka. Úvod do struktury hebrejčiny [Symbolism of the biblical language. Introduction

to the structure of Hebrew]. Praha: Herrmann a synové.

Wellek, R. and Warren, A. (1996). Teorie literatury [Theories of literature]. Praha: Votobia.


Пристатейна бібліографія ГОСТ


1. Раппопорт С. Х. Искусство и эмоции. 2-е изд., доп. Москва : Музыка, 1972 . 168 с.

2. Bachelard G. Voda a sny. Esej o obraznosti hmoty. Praha : Mladá fronta, 1997.

3. Biedermann H. Lexikón symbolov. Bratislava : Obzor, 1992.

4. Broch H. Myšlienky k problému poznania v hudbe. Slovenské pohľady. 1991. Vol. 107, no. 9. Pp. 55–62.

5. Butor M. Premeny písania. Revue svetovej literatúry. 1997. No. 33. Pр. 90–95.

6. Červenka M. a kol. Na cestě ke smyslu. Poetika literárního díla 20 st. Praha : TORST, 2005.

7. Cibulka H. Kniha Rút. Bratislava : Pravda, 1981.

8. Faltin P. K otázke hudobného významu. Slovenské pohľady. 1991. Vol. 107, no. 9. Pр. 50–54.

9. Franěk M. Hudební psychologie. Praha : Univerzita Karlova v Praze, Karolinum, 2005.

10. Godár V. Stravinskij a Borges. Slovenské pohľady. 1991. Vol. 107, no. 9. Pр. 27–43.

11. Harré R., Gillett G. Diskurz a myseľ. Bratislava : Iris, 2001.

12. Jungmann S. Hudba přítelkyně. Brno : Schneider vydavatelství, 1997.

13. Michaux H. Jav zvaný hudba. Slovenské pohľady. 1991. Vol. 107, no. 9. Pр. 101–104.

14. Novák R. Hudba jako inspirace poezie. Ostrava : Ostravská univerzita, Tilia, 2005.

15. Pastirčák D. Čintet. Bratislava : Návrat domov, 2000.

16. Pastirčák D. Damianova rieka. Bratislava : AF, 1993.

17. Pastirčák D. Nepublikovaný rozhovor s autorom // Archív autorky. 2006.

18. Pastirčák D. O viere a skepse. Bibiana. 2001. Vol. 8, no. 4. Pр. 94–100.

19. Pechar J. Interpretace a analýza literárního díla. Praha : Filosofia, 2002. 286 s.

20. Petrík V. Variácie na tému domova. Slovenské pohľady. 1986. Vol. 102, no. 10. Pp. 41–45.

21. Poledňák I. Působení, funkce, užití hudby. In: O interpretácii umeleckého textu 9. Nitra : Pedagogická fakulta, 1986.
Pp. 53–72.

22. Prušková Z. Estetizácia tabuizovaných obsahov v novelách V. Šikulu. Slovenská literatúra. Vol. 38, no. 4. 1991.
Pр. 309–322.

23. Rakús, S. Poetika prozaického textu : látka, téma, problém, tvar. Bratislava : Slovenský spisovateľ, 1995. 118 s.

24. Režná M. Variácie ako kompozičný princíp. In: Interpretácia umeleckého textu 20. Nitra : Spolok slovenských
spisovateľov : Národné literárne centrum, 1999. Pp. 105.

25. Sabol J., Zimmmermann J. Akustický signál – Semióza – Komunikácia. Prešov : Prešovská univerzita v Prešove,
Filozofická fakulta, 2002.

26. Sabol J., Ruščák F., Sabolová O. Interpretačné variácie umeleckého textu. Prešov : Filozofická fakulta Prešovskej
univerzity v Prešove, 2005.

27. Šaling S., Ivanová-Šalingová M., Maníková Z. Veľký slovník cudzích slov. Bratislava: SAMO, 1997.

28. Schopenhauer A. Génius. Umění. Láska. Světec. Praha : Votobia, 1994.

29. Sedláćek K., Sychra A. Hudba a slovo z experimentálního hlediska. Praha : Státní hudební vydavatelství, 1962.

30. Sláviková Z. Človek, bytie a umenie. Zborník medzinárodných štúdií «Dianoia 1”. Kielce, 2006. Pр. 81–90.

31. Teplan D. Fikcia a subverzia limitácie. Interpretačné a recepčné sondy do detskej literatúry 3. Nitra : Univerzita
Konštantína Filozofa, 2007. Pр. 84–104.

32. Tužinský J. Bledomodrý svet. Bratislava : Národné literárne centrum, 1998.

33. Valček P. Slovník literárnej teórie. Bratislava : L.I.C., 2006.

34. Weinreb F. Symbolika biblického jazyka. Úvod do struktury hebrejčiny. Praha : Herrmann a synové, 1995.

35. Wellek R.,Warren A. Teorie literatury. Praha : Votobia, 1996.





Copyright (c) 2019 Ольга Григорівна Бенч, Єва Долінська

Creative Commons License
Ця робота ліцензована Creative Commons Attribution 4.0 International License.